डिप्रेशन म्हणजे काय आणि काय आहेत त्याची लक्षणे? आत्महत्येचे विचार का येतात?

Image Source: friendshipcircle.org

बॉलिवूड अभिनेता सुशांतसिंग राजपूत याच्या निधनाने सर्वांनाच धक्का बसला आहे. प्रत्येकाच्या मनात एकच प्रश्न आहे की फक्त 34 वर्षांचा सुशांत कोणत्या वेदनातून जात होता, ज्यामुळे त्याने आत्महत्येसारखे पाऊल उचलले. पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सुशांत गेल्या सहा महिन्यांपासून डिप्रेशन मध्ये होता आणि त्याच्यावर उपचार सुरू होते. शेवटी, नैराश्य काय आहे ज्यामुळे एखादी व्यक्ती आत्महत्या पर्यंतचा विचार करू लागते आणि आपण ते कसे ओळखू शकतो.

Image Source: emeraldpsychiatry.com

डिप्रेशन म्हणजे काय?

Advertisement

डिप्रेशन हा एक मानसिक विकार आहे जो एक गंभीर मानसिक आजार आहे. यामध्ये, व्यक्ती उदास राहते आणि नकारात्मक विचार त्याच्या मनात सतत येत राहतात. बर्‍याच वेळा एखाद्या व्यक्तीला परिस्थिती समोर असहाय्य वाटते आणि आयुष्य संपविण्याविषयी विचार करायला लागतो. डिप्रेशन आजारी व्यक्तीला सामान्य आयुष्य जगणे कठीण बनवते.

डिप्रेशन केवळ मानसिकच नव्हे तर शारीरिक देखील नुकसान करू शकते. पुरुष, स्त्रिया आणि मुलांमध्ये वेगवेगळी लक्षणे असू शकतात, परंतु नैराश्याचा प्रत्येक रुग्ण एखाद्या परिस्थितीत अडकलेला आणि एकटा वाटतो. जानेवारी महिन्यात WHO अहवालानुसार जगभरातील सुमारे 26 कोटी लोक डिप्रेशनने झगडत आहेत.

Advertisement
Image Source: d2ebzu6go672f3.cloudfront.net

नैराश्याचे कारण?

नैराश्यात जाण्याची अनेक कारणे असू शकतात. जर कुटुंबातील एखादी व्यक्ती आधी पासून नैराश्यात असेल किवां बालपणी घडलेली एखादी घटना, मेंदूची रचना, वैद्यकीय स्थिती, औषधाची सवय, जवळच्या व्यक्तीचा मृत्यू, नातेसंबंधातील अडचणी, मनानुसार गोष्टी करण्यात अयशस्वी होणे, नोकरीत अडचण, कर्ज, वजन, जवळच्या मित्राचा किंवा नातेवाईकाचा मृत्यू किंवा अचानक त्यांचं दूर जाणे. अश्या घटना एखाद्या व्यक्तीला नैराश्यात आणतात.

Advertisement
Image Source: i2.wp.com

नैराश्याची लक्षणे कोणती?

नैराश्यामुळे व्यक्तिमत्त्वात अनेक प्रकारचे बदल सुरू होतात. प्रत्येक वेळी चिंताग्रस्त आणि असहाय्य वाटणे, राग, चिडचिड, मूड डिसऑर्डर, झोपेचा अनिश्चितता, मनातील नकारात्मक विचार, कोणत्याही गोष्टीत रस नसणे, जास्त कंटाळा, लैंगिक इच्छा कमी होणे, सततचे डोकेदुखी, हे नैराश्याची सामान्य लक्षण आहे.

Advertisement

जेव्हा अत्यंत ताणतणाव असतो तेव्हा नैराश्याच्या व्यक्तीमध्ये आत्महत्येचे विचार येऊ लागतात. काही प्रकरणांमध्ये हे विचार येतच राहतात परंतु काही प्रकरणांमध्ये हे विचार व्यक्तीवर इतके वर्चस्व बनतात की ते आपला जीव घेतात. WHO अहवालानुसार दरवर्षी सुमारे 8,00,000 लोक नैराश्यामुळे आपला जीव गमावतात.

Image Source: spbh.org

ह्यावर उपचार काय?

Advertisement

बहुतेक लोक कोणत्याही मानसिक समस्येला आजार मानत नाहीत आणि डॉक्टरांशी संपर्क साधण्याचे टाळतात. हेच कारण आहे की डिप्रेशनची समस्या मुलांपासून वृद्धांपर्यंत वेगाने पसरत आहे. जेव्हा सतत नकारात्मक आणि स्वत:ला दुखापत करण्याचे विचार येतात तेव्हा त्वरित डॉक्टरांशी संपर्क साधावा. या व्यतिरिक्त आपण आपल्या समस्यांबद्दल आपल्या जवळच्या मित्रांशी किंवा कुटुंबातील सदस्यांशी बोलले पाहिजे.

नैराश्याने ग्रस्त व्यक्ती एकट्याने राहू नये. यावेळी सामान्य लोक कधीकधी लॉकडाऊनमध्ये मानसिक संतुलन गमावत असतात. अशा परिस्थितीत नैराश्याने ग्रासलेल्या व्यक्तीसाठी हा काळ एखाद्या आव्हानापेक्षा कमी नाही. आपल्या मित्रांसह आणि कुटूंबाशी सतत संपर्कात रहा, आपल्या समस्यांबद्दल चर्चा करा आणि त्यांच्याकडून उघडपणे मदत घ्या.

Advertisement

एकटेपणा टाळण्यासाठी पुस्तके वाचा, योगा करा, चांगली झोप घ्या, अल्कोहोल आणि ड्रग्जचे सेवन करणे टाळा. जर आपण अशा मानसिक समस्येशी झगडत आहात ज्याबद्दल आपण कोणाशीही बोलू शकत नाही, तर ‘टॉक थेरेपी’ घ्या आणि मानसोपचार तज्ञाशी संपर्क साधा.

Advertisement

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here